Serwis separatorów i przepompowni

Choć oba rodzaje kontroli są obowiązkowe i wzajemnie się uzupełniają, mają zupełnie inny charakter i podstawę prawną. Przegląd eksploatacyjny separatora wynika z Rozporządzenia Ministra Środowiska i polega na ocenie bieżącej sprawności urządzenia: weryfikacji grubości warstwy olejowej na powierzchni oraz osadów na dnie zbiornika, sprawdzeniu działania czujników poziomu oleju, osadu i przepełnienia, a także zgodności pracy separatora z instrukcją eksploatacji. Musi być wykonywany minimum raz na pół roku, a wyniki każdorazowo wpisywane do Książki Eksploatacji Separatora, która stanowi chronologiczną ewidencję wszystkich czynności serwisowych. Przegląd budowlany separatora natomiast wynika z art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego i dotyczy stanu technicznego całego obiektu budowlanego — w tym instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska — i powinien odbywać się co najmniej raz w roku (lub dwa razy w roku dla obiektów o powierzchni zabudowy powyżej 2000 m²). W praktyce warto zlecić obie kontrole jednocześnie, korzystając z kompleksowego serwisu separatorów świadczonego przez AWAS-Serwis, który posiada autoryzację producentów urządzeń i realizuje zarówno przeglądy eksploatacyjne, jak i budowlane.

Właściwa dokumentacja po serwisie przepompowni lub serwisie separatora to nie formalność, lecz kluczowe zabezpieczenie prawne właściciela lub zarządcy instalacji. Po każdej wizycie serwisowej firma wykonująca przegląd eksploatacyjny separatora zobowiązana jest do wystawienia: protokołu z przeprowadzonych czynności, zawierającego datę, zakres prac, wyniki pomiarów oraz ewentualne zalecenia pokontrolne. Niezbędny jest wpis do Książki Eksploatacji Separatora lub analogicznej dokumentacji przepompowni — dokumentu wymaganego przez Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. i obowiązkowo przechowywanego przez minimum 5 lat. Jeśli w ramach usługi dokonywany był odbiór odpadów (szlamy, substancje ropopochodne, tłuszcze), firma musi również wystawić Kartę Przekazania Odpadów (KPO) w systemie BDO, potwierdzającą przekazanie odpadów do legalnej instalacji przetwarzania. Brak któregokolwiek z tych dokumentów może skutkować uznaniem obowiązku eksploatacyjnego za niezrealizowany podczas kontroli WIOŚ lub PINB. 

Regularne przeglądy eksploatacyjne separatorów i serwis przepompowni realizowane według harmonogramu to fundament bezawaryjnej eksploatacji — jednak są sytuacje, które wymagają natychmiastowej interwencji poza ustalonym planem. W przypadku przepompowni ścieków sygnałem alarmowym powinny być: nieprawidłowe cykle pracy pomp (zbyt częste załączanie lub długotrwała nieprzerywana praca), sygnały alarmowe na szafie sterowniczej, cofający się zapach ścieków, a przede wszystkim każde widoczne przepełnienie zbiornika lub wyciek na powierzchnię terenu. W odniesieniu do separatorów niepokojące objawy to: nagły wzrost intensywności odoru, widoczne opalizowanie wody za urządzeniem (znak, że tłuszcz lub węglowodory przedostają się za separator), niedziałające czujniki alarmowe lub brak reakcji automatu na przekroczenie poziomu oleju. Warto pamiętać, że każda z tych sytuacji może świadczyć nie tylko o konieczności czyszczenia, ale też o poważniejszej usterce mechanicznej lub elektrycznej wymagającej naprawy. AWAS-Serwis zapewnia interwencje awaryjne w trybie pilnym, dysponując wykwalifikowaną załogą i własnym transportem gotowym do działania na terenie całego kraju.

Tak — i jest to rozwiązanie, które w praktyce przynosi właścicielom obiektów wymierne korzyści zarówno organizacyjne, jak i finansowe. Stała umowa serwisowa obejmująca serwis przepompowni i  serwis separatorów w ramach jednego kontraktu pozwala na skoordynowanie harmonogramów przeglądów, co eliminuje konieczność angażowania kilku różnych wykonawców i znacząco upraszcza zarządzanie dokumentacją eksploatacyjną. W ramach umowy ustala się z góry częstotliwość wizyt, zakres czynności serwisowych przy każdym typie urządzenia, a także czas reakcji w przypadku awarii — co daje zarządcy obiektu pełną przewidywalność kosztów i planowanie budżetu eksploatacyjnego na cały rok. Dla zarządców wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni, obiektów komercyjnych czy zakładów przemysłowych posiadających zarówno przepompownie, jak i różne typy separatorów, kompleksowa umowa jest szczególnie korzystna — AWAS-Serwis oferuje obsługę wszystkich rodzajów urządzeń, posiadając stosowne autoryzacje producentów i własne instalacje przetwarzania odpadów w kilku lokalizacjach w Polsce. Umowa serwisowa zapewnia też ciągłość prowadzenia wymaganej prawnie dokumentacji eksploatacyjnej.

Kwestia odpowiedzialności za serwis przepompowni i przegląd eksploatacyjny separatora w budynkach wielorodzinnych bywa źródłem nieporozumień między właścicielami mieszkań a podmiotami zarządzającymi nieruchomością. Zgodnie z Prawem budowlanym i Ustawą o własności lokali, obowiązek utrzymania instalacji wspólnych — w tym urządzeń podczyszczających ścieki — spoczywa na zarządcy lub administratorze nieruchomości wspólnej, a nie na indywidualnych właścicielach lokali. W praktyce oznacza to, że to zarząd wspólnoty mieszkaniowej lub firma zarządzająca budynkiem powinna zawrzeć umowę serwisową na serwis separatorów i przepompowni, zapewnić terminowe przeglądy i archiwizować kompletną dokumentację eksploatacyjną przez wymagany okres minimum 5 lat. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy separator lub przepompownia obsługuje wyłącznie jeden lokal użytkowy (np. restaurację na parterze) — wówczas odpowiedzialność może spoczywać na najemcy lub właścicielu tego lokalu, co powinno być uregulowane zapisami umowy najmu lub aktu notarialnego. W razie wątpliwości co do zakresu odpowiedzialności warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie nieruchomości oraz uzyskać opinię techniczną od specjalisty.